Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu–Madde Kullanım Bozukluğu Birlikteliği

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nda (DEHB), madde kullanım bozukluğu (MKB) eştanı oranı %40-50’dir.

DEHB’de aşağıdaki 3 önemli faktör madde kullanım bozukluğu gelişmesi  

   açısından önemli bir risk faktörüdür.

  • erken dönemde sigaraya başlama
  • ailede madde kötüye kullanım öyküsünün olması
  • çocukluk çağı kötüye kullanım

Önemli noktalar:

  • Çalışmaların çoğunda tedavi edilmeyen DEHB’de erişkin dönemde MKB riski yüksek bulunmuş.
  • Madde kullanım bozukluğu olan ailelerin çocuklarında DEHB daha sık ve tersi de geçerlidir yani DEHB’li çocukların ailelerinde MKB daha sıktır.
  • Tanı konmayan fakat DEHB belirtileri olanlarda madde kullanımı gösterilmiş. Muhtemelen DEHB tanısı atlanmaktadır.
  • Çocuklarda tedavinin adölesan dönemde sigara kullanımını ve MKB’nu azalttığı göserilmiştir.
  • DEHB tedavisi MKB’nu artırmaz.

DEHB’de sık rastlanan aşağıdaki durumlar:

  • Dürtüsellik nedeni ile riskli aktivitelerde bulunma
  • Engellenme toleransının düşük olması
  • Büyüklenme, patronluk taslama
  • Öfke atakları
  • Duygudurum labilitesi

madde kullanımı bozukluğu olan hastalarda da görülebileceği için DEHB tanısı koymak atlanabilir veya güçleşebilir.

Sonuç olarak:

  • DEHB tanısı madde kullanımı için risk faktörü olabilir.
  • DEHB olanlar madde kullanımına daha erken başlayıp bağımlılık daha erken gelişmekte, klinik seyirleri ve tedavi süreçleri daha sıkıntılı geçmektedir.
  • Madde kullanımı bozukluğunda DEHB’si olanlarda iyileşme (madde kullanmama) daha zordur. İyileşme olsa da süresi kısa olabilir.
  • DEHB tanısının atlanmaması önceliklidir. Madde yoksunluğunda da DEHB’ye benzer belirtiler görülebileceği tanı koyarken dikkate alınmalı, tanı koyarken acele edilmemelidir.